fbpx
Sống

Muốn, cần, thích: Rốt cuộc tôi mong đợi gì ở thế giới này

“Anh cần em. Anh muốn em. Anh thích em”. Theo bạn, ba lời tỏ tình này, lời nào là lãng mạn và chân thành nhất? Anh cần em có vẻ mang hơi hướm thực dụng. Anh muốn em nghe khát khao quá độ. Anh thích em lại hời hợt thế nào ấy. Rốt cuộc chỉ có Anh yêu em là cô đọng, bao hàm nhiều ý nghĩa nhỉ?

Bạn cho rằng chuyện này của tôi thật xàm, nhưng ngụ ý sâu xa nghiêm túc hơn của tôi là: không dùng đúng từ ngữ có thể dẫn đến việc ta không hiểu được thấu đáo rốt cuộc cái mình hướng tới trong cuộc đời này, là cái gì.

Muốn, cần, thích và mức độ cấp thiết của nhu cầu

Đâu là điều quan trọng nhất với bạn? Không phân định rõ ưu tiên, con người ta dễ rơi vào ma trận của những nhu cầu, sở thích của mình. Điều gì ta cũng muốn, điều gì ta cũng cần, và rất nhiều thứ ta thích. Rốt cuộc thì bạn phải làm gì và cái nào là cấp thiết nhất với bạn, rất khó để nói. Bạn khả năng sẽ BƠI trong biển nhu cầu của chính mình.

Muốn, cần, thích: Rốt cuộc tôi mong đợi gì ở thế giới này

Muốn là mong muốn đạt được điều gì đó, nó không bức thiết phải được thỏa mãn ngay lập tức, nhưng nó manh nha khát khao sở hữu, động lực hành động mạnh mẽ.

Cần là nhu cầu phải đạt được, cấp thiết.

Thích là dạng ước mong, thuộc về nhu cầu thứ cấp. Mức độ của nó còn nhẹ hơn Muốn.

Để cho dễ hiểu, bạn đọc 3 câu này sẽ thấy được sự khác biệt trong cách diễn đạt nhu cầu mà 3 từ này đem lại: Tôi MUỐN đi vệ sinh. Tôi CẦN đi vệ sinh. Tôi THÍCH đi vệ sinh.

Năm xưa khi Nam Cao viết truyện Chí Phèo, đã để lại câu thoại bất hủ: “Tao muốn làm người lương thiện… Không được! Ai cho tao lương thiện?”. Theo tôi thấy Chí Phèo chưa hẳn muốn làm người lương thiện, nói đúng hơn, Chí CẦN làm người lương thiện. CẦN là cái thiết yếu của nhu cầu, là cái phải có. Chỉ có làm người lương thiện mới được đường hoàng ở bên Thị Nở, mới có nhân cách để làm chồng, làm cha, dựng mái nhà nhỏ, vợ dệt vải chồng ra đồng – cuộc sống bình dị Chí hằng mong ước. Nếu không làm người lương thiện, Chí bị xã hội không thừa nhận nhân tính này, bị Thị Nở chối bỏ, tiếp tục kiếp người ăn vạ lê lết qua tháng ngày: Chí không còn là người nữa. Vì khát khao mang tính sống còn như vậy, khi không đạt được mục đích, Chí tự đâm chết mình.

(Trong bối cảnh này tôi đồng ý sử dụng từ MUỐN như cách nhà văn đã dùng, vì nghe nó có tính văn học hơn và hàm chứa khát khao mạnh mẽ).

Đây không phải bài viết về chính tả hay cách dùng từ nên bạn khoan hẵng khó chịu. Bạn thấy đấy, mục đích của việc phân định sự khác nhau này để nhằm NHẤN MẠNH hay XEM NHẸ một nhu cầu nào đó của bạn, từ đó ta hiểu được mức độ ưu tiên của những việc cần làm và sự khát khao của ta đang ở mức nào.

Muốn, cần, thích: Rốt cuộc tôi mong đợi gì ở thế giới này
                                                                 Desire – Gaetano Motisi

Vì sao phải phân ra sự nặng nhẹ của nhu cầu? Nếu hòa lẫn tất cả làm một, bạn sẽ sống trong cuộc đời ngập tràn ham muốn, tất tả chạy theo mọi thứ bạn cho rằng bản thân mình cần được thỏa mãn. Bạn không thể thỏa mãn hết tất cả những mong đợi, nhu cầu của chính mình, vì vậy bạn phải học cách loại bỏ bớt và kiểm soát chúng. Không biết cái nào là quan trọng, bạn sẽ rơi vào tình trạng muốn rất nhiều thứ nhưng lại không rõ rốt cuộc mình muốn thứ gì để tập trung nỗ lực vào đó.

Cái gì cũng muốn nhưng không rõ mình thực sự muốn cái gì

Tôi vừa đi dạo phố về, nhìn thấy các shop áo quần đèn hoa rực rỡ, tôi ước gì mình có thật nhiều quần áo đẹp. Sau đó bước vào khu chung cứ tôi bất chợt gặp một anh đẹp trai. Tôi nghĩ nếu có người yêu như vậy thì tốt quá. Thời tiết nóng bức, tôi thèm có trà sữa tươi mát để uống. Ngồi nhiều khiến tôi hơi đau lưng, chắc đến lúc tôi cần đi gặp bác sĩ rồi…

Bạn thấy đấy, có cả tá nhu cầu chờ bạn thỏa mãn mỗi ngày. Có rất nhiều mong muốn nảy sinh, từ cảm giác nung nấu để khoảnh khắc bất chợt trong đầu chúng ta. Từ những nhu cầu dễ thỏa mãn như ăn uống, sở hữu vật chất, giải trí…cho đến các dạng mong muốn phức tạp hơn liên quan đến nghề nghiệp, bạn đời, sự thành đạt… Ta có xu hướng phải thỏa mãn tất cả, thậm chí đánh giá sai mức độ quan trọng của một dạng ham muốn, sở thích từ đó đầu tư thời gian tiền bạc không đáng cho nó.

Muốn, cần, thích: Rốt cuộc tôi mong đợi gì ở thế giới này

Tôi thèm một bữa ăn ngon, nhưng không có bữa ăn đó tôi có bị làm sao không? Không sao cả. Tôi chỉ đơn giản THÍCH bữa ăn ngon, chứ không phải CẦN bữa ăn ngon. Nếu nhu cầu này không quan trọng, tôi có thể cất nó vào tủ được rồi và không nghĩ đến nó nữa. Nếu tôi suốt ngày nghĩ về bữa ăn ngon và tìm mọi cách để thỏa mãn nó, tôi đang lãng phí thời gian công sức không đáng có. Hơn hết, tôi sẽ lãng quên những nhu cầu khác quan trọng hơn với mình. Mải tập trung vào chuyện ăn ngon, tôi không để ý mình cần làm gì để phát triển sự nghiệp, củng cố mối quan hệ hay quan tâm đến gia đình…

Vì có quá nhiều nhu cầu trong khi nguồn lực có hạn, nếu không biết điều gì cần loại bỏ, ta có xu hướng chỉ thỏa mãn các nhu cầu tức thời, không quan trọng, dễ đạt được. Dần dần, ta bỏ qua các mong ước có tính dài hạn như nghề nghiệp mơ ước, lý tưởng cuộc đời, ta xếp chúng vào dạng ước mơ phù phiếm mà không cho đó là một nhu cầu quan trọng cần được thỏa mãn.

Kết cục cho chuyện này là, ta có rất nhiều ước mơ hoài bão song tất cả đều được xếp gọn gàng trong ngắn kéo và không có ý định mở nó ra. Ta quẩn quanh với những ham muốn tủn mủn thường ngày để rồi rơi vào trống rỗng mông lung vì nhận ra mình không hề có khát vọng gì rõ rệt.

Rốt cuộc ta mong đợi gì ở thế giới này? Ta muốn rất nhiều thứ nhưng có vẻ như ta chưa bao giờ thực sự mong cầu điều gì.

(Hình trong bài từ Internet)

Hằng Văn.

  • 1
    Share

Leave a Reply

Bài viết cùng chuyên mục

Back to top button
Vui lòng đăng nhập để gửi báo cáo
Vui lòng đăng nhập để tặng điểm cho tác giả